ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 19 Ιανουαρίου 1806: Οι Βρετανοί καταλαμβάνουν τη Νότια Αφρική

Γνωστή κι ως μάχη του Κέηπ Τάουν, η σύγκρουση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των Ναπολεοντείων πολέμων (πόλεμος του Τρίτου Συνασπισμού), μεταξύ μιας συμμαχίας της Μεγάλης Βρετανίας, της Ρωσίας, της Αυστρίας, της Σουηδίας και μερικών ιταλικών βασιλείων εναντίον της Γαλλίας. Η σύγκρουση αυτή επεκτάθηκε και στη θάλασσα αλλά και στις υπερπόντιες κτήσεις και αποικίες της Γαλλίας, μια πραγματικότητα που ο Ναπολέων απεχθανόταν, καθώς δεν έδειξε ποτέ ιδιαίτερη σπουδή να υπερασπιστεί τις περιοχές αυτές.

Η περιοχή του ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδος στη Νότια Αφρική, είχε κατοικηθεί ήδη από 1652 από Ολλανδούς αποίκους. Με την κατάληψη της Ολλανδίας από τον Ναπολέοντα και την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας των Μπαταβών στην αποικία (ένας από τους πολλούς ναπολεόντειους πολιτικούς αυτοσχεδιασμούς), γαλλικός στρατός στάλθηκε εκεί για να ενισχύσει τη φρουρά.

Αναγνωρίζοντας την κομβική σημασία της περιοχής για την επικοινωνία με την Ινδία, η Βρετανία έστειλε με τη σειρά της στόλο και στρατό. Περίπου 5.500 άνδρες μεταφέρθηκαν με εννέα πολεμικά και πολλά μεταγωγικά πλοία στην περιοχή, φτάνοντας την παραμονή των Χριστουγέννων του 1805 αλλά δεν κατόρθωσαν να αποβιβαστούν πριν τις 5 Ιανουαρίου του 1806, λόγω της μόνιμης θαλασσοταραχής, των βραχωδών ακτών και των ισχυρών ρευμάτων.

Ο τοπικός Ολλανδός στρατιωτικός διοικητής, στρατηγός Βίλεμ Γιάνσενς, ήξερε πως δεν είχε ούτε τους άνδρες ούτε την ισχύ πυρός για να αντιπαρατεθεί στις βρετανικές δυνάμεις αλλά άφησε το Ακρωτήριο και βάδισε εναντίον τους με 2.000 περίπου άνδρες για μια μάχη που “απαιτούσε η τιμή της πατρίδας”, όπως είπε. Μεταξύ των ανδρών του βρίσκονταν δοκιμασμένα τμήματα τακτικού Γαλλικού στρατού, πολιτοφύλακες με εμπειρία από τους πολέμους κατά των αφρικανικών φυλών, αλλά και αποικιακά στρατεύματα της Ολλανδίας από την Ιάβα και βιαστικά επιστρατευμένοι πολίτες, ανεκπαίδευτοι και με χαμηλό ηθικό.

Καθώς ο Γιάνσενς πλησίαζε την ακτή, πληροφορήθηκε πως οι πειθαρχημένοι Βρετανοί είχαν ήδη αποβιβαστεί και βάδιζαν προς το εσωτερικό εβρισκόμενοι σε ελάχιστη απόσταση. Το επόμενο πρωί, οι Ολλανδοί σχημάτισαν μια γραμμή αντικρίζοντας τους Βρετανούς “ερυθροχίτωνες” του τακτικού στρατού. Στη μάχη που έλαβε χώρα στις 8 Ιανουαρίου 1805 στις υπόρροιες του όρους Blaauwberg, οι γαλλομπαταβιανές δυνάμεις ηττήθηκαν, όταν παρά τα πυρά του πυροβολικού τους, οι βρετανικές δυνάμεις προσέγγισαν σε απόσταση πιστολικού και διασκόρπισαν το εχθρικό κέντρο.

Η ήττα οδήγησε τα υπολείμματα των Μπαταβών και Γάλλων στα βουνά τη στιγμή που οι Βρετανοί έμπαιναν στις πόλεις και ήλεγχαν τα λιμάνια και τους δρόμους. Σύντομα, ο Γιάνσενς πείστηκε πως ο αγώνας ήταν μάταιος και μετά από διαπραγμάτευση δέχτηκε, στις 19 Ιανουαρίου 1806, τους μάλλον γενναιόδωρους όρους των Βρετανών. Με αντάλλαγμα την αποχώρηση των γαλλικών και ολλανδικών στρατευμάτων από την περιοχή, η ολλανδική αποικία του Ακρωτηρίου ενσωματώθηκε στο βρετανικό στέμμα.

Η περιοχή μετατράπηκε οριστικά σε βρετανική αποικία το 1814, με το τέλος των Ναπολεοντείων πολέμων και την Αγγλο-Ολλανδική συνθήκη. Οι ολλανδικής καταγωγής κάτοικοι αυτοεξορίστηκαν στο εσωτερικό του ακρωτηρίου, ιδρύοντας φάρμες και αυτόνομες κοινότητες που θα έρθουν σε τριβή με τους Ζουλού και άλλες τοπικές φυλές ενώ οι Βρετανοί θα εκστρατεύσουν και αυτοί στο εσωτερικό, με την ανακάλυψη πολυτίμων μετάλλων τις επόμενες δεκαετίες. Η Βρετανία θα παραχωρήσει την αυτονομία στις περιοχές αυτές το 1910 με την ίδρυση της Νοτιοαφρικανικής Ένωσης που θα εξελιχθεί στην ανεξάρτητη Δημοκρατία της Νοτίου Αφρικής.

Most Popular