Ξεκινά η επιχείρηση “Dynamo” του βρετανικού ναυτικού για την απόσυρση όσον δυνατόν περισσότερων ανδρών του Βρετανικού Εκστρατευτικού Σώματος καθώς και Γάλλων και Βέλγων στρατιωτών από τις ακτές της Δουνκέρκης.
Στις 10 Μαΐου 1940, ο Γερμανικός Στρατός επιτέθηκε εναντίον των Κάτω Χωρών ωθώντας Γάλλους και Βρετανούς να τους συναντήσουν στο έδαφος της Ολλανδίας και του Βελγίου. Αυτό ήταν, όμως, μια γιγάντια επιχείρηση εξαπάτησης, στην οποία έπεσε μέσα το συμμαχικό επιτελείο. Ενώ οι ταχυκίνητες δυνάμεις Γάλλων και Βρετανών εισέρχονταν στους στενούς δρόμους του Βελγίου, περνώντας μέσα από μια θάλασσα προσφύγων που προσπαθούσαν να τους διασχίσουν με τα υπάρχοντά τους προς την αντίθετη κατεύθυνση διαφεύγοντας από τους Γερμανούς, οι γερμανικές τεθωρακισμένες μεραρχίες περνούσαν μυστικά μέσα από το πυκνό δάσος των Αρδεννών και κύκλωναν τους Συμμάχους θέτοντάς τους υπό πολιορκία.
ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 10 Μαΐου 1940: “Fall Gelb” η Μάχη της Γαλλίας ξεκινά
Όταν το μέγεθος της γερμανικής εξαπάτησης έγινε σαφές, ήταν πλέον αργά. Μεγάλες μονάδες στρατού είχαν κυκλωθεί και απομονωθεί, αναγκαζόμενες να παραδοθούν ή να έρθουν αντιμέτωπες με την καταστροφή βαλλόμενες από εμπρός, πίσω και από τον αέρα σε μια κόλαση καλά οργανωμένων και συντονισμένων πυρών. Βρετανοί και Γάλλοι αναγκάζονταν να εγκαταλείψουν τον βαρύ εξοπλισμό τους και να οργανώσουν αυτοσχέδιες θέσεις άμυνας αλλά μέχρι να συμβεί αυτό οι δυνάμεις τους είχαν πλέον υπερκεραστεί και κυκλωθεί εκ νέου. Ο κεραυνοβόλος πόλεμος (Blitzkrieg) είχε πλέον γεννηθεί και οι Σύμμαχοι είχαν πλέον δοκιμαστεί και αποτύχει ωθούμενοι ολοένα και περισσότερο προς τη θάλασσα.
Μετά τον αποκλεισμό τους από τα λιμάνια του Καλαί και της Βουλώνης (Boulogne sur Mer), μόνο το μικρό λιμάνι της Δουνκέρκης είχε απομείνει, όπου συνωστίζονταν περίπου 380.000 Σύμμαχοι στρατιώτες, ή «τα νεύρα, ο κορμός και το μυαλό του Βρετανικού στρατού» όπως δραματικά έλεγε ο Τσώρτσιλ στη Βουλή των Κοινοτήτων. Η διάσωσή τους ήταν επιβεβλημένη για τη συνέχιση του πολέμου.
Ο Τσώρτσιλ θα αναθέσει στο Βρετανικό Ναυαρχείο την οργάνωση της επιχείρησης που θα επιτάξει κάθε πλεούμενο και με την υποστήριξη του ναυτικού και της RAF θα σπεύσει στις ακτές, κάτω από τα καπρίτσια της παλίρροιας και το συνεχές σφυροκόπημα της Luftwaffe για να σώσει ό,τι μπορούσε να σωθεί. Σωτήρια ήταν η απόφαση των Γερμανών για πάγωμα της επέλασης του στρατού, μια απαραίτητη στάση μετά από μια ξέφρενη προέλαση ελίγδην στη μισή Ευρώπη και υπερέκταση των γραμμών ανεφοδιασμού τους σε σημείο διάρρηξης. Στις 23 του μήνα, τα Panzer έσβησαν τους κινητήρες τους αφήνοντας μόνο στο πυροβολικό και στην αεροπορία το έργο παρενόχλησης των Συμμάχων, που ήταν ήδη στις παραλίες. Ο Χίτλερ επικύρωσε την επομένη την παραπάνω απόφαση έχοντας τη διαβεβαίωση των στρατηγών και των πτεράρχων του ότι οι Σύμμαχοι είχαν τελειώσει.
Η κόπωση του Γερμανικού Στρατού και η αποτελεσματικότητα της οργάνωσης του Βρετανικού Ναυτικού, υπό τις εντολές του ναυάρχου Μπέρτραμ Ράμζεϋ, του “ναυάρχουν της ξηράς”, θα αποδεικνύονταν σωτήριες. Ο Βρετανικός Στρατός είχε επενδύσει το σύνολο σχεδόν του εκπαιδευμένου προσωπικού του και του βαρέως υλικού του στην εκστρατεία στη Γαλλία χωρίς να υπολογίσει ότι θα μπορούσε ποτέ να αποκλειστεί και να καταστραφεί αφήνοντας τη Βρετανία απροστάτευτη. Με την εντολή πρόσκλησης σε κάθε πολιτικό σκάφος μήκους 10 ως 30 μέτρων να τεθούν στη διάθεση του Ναυαρχείου, ξεκίνησε η επιχείρηση απεγκλωβισμού.
Ο ναύαρχος Ράμζεϋ επί εννέα μέρες συντόνιζε τη δράση 40 περίπου αντιτορπιλικών, ναρκαλιευτικών και καταδρομικών και 850 πολιτικών σκαφών, αλιευτικών, ρυμουλκών, ναυαγωσωστικών, φορτηγίδων αλλά και πλοίων αναψυχής, που μπορούσαν να προσεγγίσουν τα ρηχά νερά της Δουνκέρκης, να φορτώσουν όσους περισσότερους στρατιώτες μπορούσαν και να αποπλεύσουν για τη Βρετανία επαναλαμβάνοντας πολλές φορές τη διαδρομή. Τελικά, μέχρι τις 4 Ιουνίου, θα μεταφερθούν στην ασφάλεια του βρετανικού εδάφους 338.226 στρατιώτες, στην πλειοψηφία τους Βρετανοί. Επιπλέον, άλλοι 192.000 στρατιώτες εκκενώθηκαν από άλλα γαλλικά λιμάνια (οι 144.000 Βρετανοί).
Οι απώλειες σε υλικό ήταν επώδυνες: 2.472 πυροβόλα κάθε διαμετρήματος, 20.000 μοτοσυκλέτες, 65.000 άλλα οχήματα, το σύνολο των 445 αρμάτων μάχης, 377.000 τόνοι εφοδίων, 68.000 τόνοι πυρομαχικών, 147.000 τόνοι καυσίμων αφέθηκαν στη Γαλλία. 6 βρετανικά και 3 γαλλικά αντιτορπιλικά βυθίστηκαν κατά την εκκένωση μαζί με 220 εμπορικά και πολεμικά πλοία και πλοιάρια ενώ πολύ μεγαλύτεροι ήταν οι αριθμοί των ζημιών. Στον αέρα, η RAF απώλεσε 145 αεροσκάφη (τα 42 Σπιτφάιερ) ενώ η Luftwaffe 156.
Η επιχείρηση όμως πέτυχε, αμβλύνοντας κάπως το όνειδος της Γαλλίας. Ο Τσώρτσιλ θα εκμεταλλευτεί δεόντως το γεγονός ως επικοινωνιακό ατού μιλώντας για θαύμα και επικαλούμενος το «πνεύμα της Δουνκέρκης» για τη συνέχιση του πολέμου.
