ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ – 31 Ιουλίου 1972: Eπιχείρηση “Motorman”, τα βρετανικά τεθωρακισμένα διαλύουν το “Ελεύθερο κράτος του Derry”

Μετά από μια σειρά 21 βομβιστικών επιθέσεων στο Μπέλφαστ,  που άφησαν πίσω τους 11 νεκρούς και 130 τραυματίες, η Βρετανική κυβέρνηση κινητοποίησε τη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση μετά από την επέμβαση στο Σουέζ το 1956.

Συνολικά 22.000 στρατιώτες του βρετανικού στρατού και πάνω από 5.000 άνδρες του τοπικού συντάγματος άμυνας του Ulster, έλαβαν μέρος στην προσπάθεια ανακατάληψης του Μπέλφαστ και κυρίως του Ντέρυ -επιχείρηση Motorman-, που από το 1969 είχε αρχίσει να “αυτονομείται” με την ανέγερση οδοφραγμάτων και τη δημιουργία μιας “αυτόνομης ζώνης”.

Η ιστορία εντοπίζεται στη Βόρεια Ιρλανδία, που μετά την ανεξαρτησία της Ιρλανδίας 50 περίπου χρόνια πριν, παρέμεινε υπό βρετανικό έλεγχο. Στο διάστημα αυτό, οι εντάσεις μεταξύ καθολικών Ιρλανδών που ήταν συμπαθούντες της επανένωσης της περιοχής με τη υπόλοιπη χώρα και προτεσταντών Ιρλανδών που παρέμεναν πιστοί στην Βρετανία εντείνονταν. Οι τοπικές αρχές διαχώριζαν σαφώς τις δύο ομάδες, δείχνοντας συμπάθεια προς τους δεύτερους, με αποτέλεσμα το μίσος μεταξύ τους και εναντίον της βρετανικής κυριαρχίας να κορυφώνεται. Στη δεκαετία του 1960, η διεθνής άνοδος του κινήματος των ίσων δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης έδωσε φωνή στους καθολικούς της Β. Ιρλανδίας με αιτήματα που παραμένοντας για καιρό στο περιθώριο έκαναν την καταπιεσμένη πίκρα να ξεχειλίσει. Η ίδρυση του Προσωρινού Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού (Provisional Irish Republican Army, IRA) ήταν μέρος αυτής της αγανάκτησης.

Τον Αύγουστο του 1969 ξέσπασαν ταραχές στους δρόμους των μεγαλύτερων πόλεων της Β. Ιρλανδίας που προκάλεσαν επέμβαση της χωροφυλακής του Ulster και της αστυνομίας. Μέχρι τον Δεκέμβριο του 1971, 22 οδοφράγματα είχαν κατασκευαστεί, πολλά από αυτά αδιαπέραστα ακόμα και για τα βαρύτερα τεθωρακισμένα οχήματα του βρετανικού στρατού στην περιοχή.

Αναγνωρίζοντας πως η παρατεταμένη περίοδος ανομίας και απομόνωσης των περιοχών που είχαν αυτοανακηρυχθεί “ελεύθερο κράτος του Derry” (απόηχος του Ελεύθερου Κράτους της Ιρλανδίας που είχε οδηγήσει τη χώρα στην ανεξαρτησία στη δεκαετία του 1920) θα δημιουργούσε πολύ σύντομα τετελεσμένα στην περιοχή, η Βρετανική κυβέρνηση αποφάσισε να αντιδράσει. 4.000 στρατιώτες έφτασαν εσπευσμένα μαζί με βαρέα οχήματα διάσπασης κωλυμάτων AVRE Centurion ενώ περισσότερες δυνάμεις αποβιβάστηκαν τις επόμενες εβδομάδες με μεταγωγικά του στόλου.

Τις πρώτες πρωϊνές ώρες της 31ης Ιουλίου, ο στρατός διέρρηξε τα οδοφράγματα και επέβαλε την τάξη σε όλο το εύρος της περιοχής. Η αντίδραση υπήρξε σποραδική: 2 άτομα σκοτώθηκαν, ένας πολίτης κι ένα μέλος του IRA. Όμως ώρες μόνο μετά την ολοκλήρωση της επιχείρησης, ο IRA εξαπέλυσε επίθεση με παγιδευμένα αυτοκίνητα στο Κλώντυ του Λοντοντέρυ με 9 νεκρούς και 30 τραυματίες.

Most Popular