Τον Σεπτέμβριο του 1939, καθώς ο γερμανικός στρατός ορμούσε ακάθεκτος στην Πολωνία, οι σύμμαχοί της τελευταίας, Γαλλία και Βρετανία, κήρυσσαν τον πόλεμο στη Γερμανία. Ο αναβρασμός ήταν μεγάλος καθώς μόλις είκοσι χρόνια είχαν περάσει από το τέλος του Μεγάλου Πολέμου και οι μνήμες όλων ήταν ακόμα νωπές. Ιδιαίτερα ανήσυχοι ήταν οι κάτοικοι της περιοχής του Ρουρ, που συγκέντρωνε μεγάλο μέρος της βιομηχανίας της νέας ενοποιημένης Γερμανίας. Η περιοχή τελούσε υπό γαλλική κατοχή και διοίκηση και είχε μόλις πρόσφατα επανενταχθεί στον κορμό του γερμανικού Ράιχ. Τώρα, με την κήρυξη του πολέμου η ανασφάλεια εντεινόταν καθώς η περιοχή βρισκόταν μέσα στην εμβέλεια των γαλλο-βρετανικών βομβαρδιστικών.
Ο μόνος που δεν φαινόταν να ανησυχεί ήταν ο στρατάρχης της αεροπορίας, Χέρμαν Γκέρινγκ: “Κανένα (ξένο) βομβαρδιστικό δεν θα φτάσει τον Ρουρ”, διαβεβαιώνοντας τους πάντες για την ισχύ της Luftwaffe. “Αν έστω κι ένα βομβαρδιστικό αφήσει τις βόμβες του στον Ρουρ, το όνομά μου δεν είναι Γκέρινγκ. Μπορείτε να με φωνάζετε Μάγιερ!”.
Ένα περίπου χρόνο μετά, η Luftwaffe έδινε έναν αγώνα επικράτησης ενάντια στον μεγαλύτερο εχθρό της, τη Βρετανική Αεροπορία (RAF). Η μάχη της Γαλλίας είχε τελειώσει. Η μάχη της Βρετανίας μαινόταν. Η επέμβαση στα βρετανικά νησιά με τον κωδικό “Θαλάσσιος Λέων” προέβλεπε τη μεταφορά 13 τουλάχιστον μεραρχιών πεζικού, αλεξιπτωτιστών και ορεινών κυνηγών με την υποστήριξη ειδικών αμφιβίων αρμάτων μάχης και όλη τη δύναμη του γερμανικού ναυτικού και της αεροπορίας. Η κυριαρχία στο στενό της Μάγχης θεωρείτο δεδομένη για την επιτυχία αλλά για αυτό έπρεπε να καθαριστεί η περιοχή από το Βρετανικό Ναυτικό και αυτό δεν θα μπορούσε να γίνει χωρίς την στέρηση πρώτα της εναέριας κάλυψης που του παρείχε η RAF. Το ένα έφερνε το άλλο.
Η καταστροφή της RAF και των βάσεών της ήταν επομένως προϋπόθεση για την επιχείρηση, όπως είχε συμβεί και στην Πολωνία και στη Γαλλία, και η Luftwaffe στοχοποίησε τα αεροδρόμια της ενώ ταυτόχρονα επετίθετο και στα πλοία και νηοπομπές που περνούσαν από τα στενά μεταξύ Γαλλίας και Βρετανίας. Βρισκόμαστε σε μια φάση του πολέμου ακόμα που πράξεις των αντιμαχομένων χαρακτηρίζονται ακόμα από μια τάση -αν όχι ιπποτισμού- τουλάχιστον αβροφροσύνης και οι δύο αντίπαλοι απέφευγαν να χτυπήσουν πολιτικούς στόχους. Ωστόσο, αυτό έμμελε να αλλάξει. Τη νύχτα της 24ης προς 25η Αυγούστου του 1940, μια ομάδα γερμανικών βομβαρδιστικών άφησε τις βόμβες της στο σκοτάδι, χτυπώντας την πόλη του κεντρικού Λονδίνου.
Τα γερμανικά αεροπλάνα, δικινητήρια Dornier Do-17 και Heinkel He-111 αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου σχηματισμού εκατον εβδομήντα περίπου βομβαρδιστικών που είχαν στόχο αεροπορικές εγκαταστάσεις της βιομηχανίας Short στο Κent και σταθμούς αποθήκευσης καυσίμων στην όχθη του Τάμεση, 40 χλμ. ανατολικά του κέντρου της πόλης. Τα αεροσκάφη άφησαν τις βόμβες τους λίγα λεπτά μετά τα μεσάνυχτα πάνω από τη γενική περιοχή των στόχων τους και αποχώρησαν. Τουλάχιστον έτσι πίστευαν. Στην πραγματικότητα, τα γερμανικά βομβαρδιστικά βρίσκονταν πολύ μακρυά από τους πραγματικούς τους στόχους, αφήνοντας το φορτίο τους μεταξύ του East End και West Ham. Οι βόμβες τους κατέστρεψαν σπίτια, καταστήματα και μια εκκλησία, προκάλεσαν το θάνατο εννέα πολιτών.
Σε απάντηση του χτυπήματος, ο Τσώρτσιλ διέταξε προσωπικά τον αρχηγό της βρετανικής αεροπορίας, πτέραρχο Sir Cyril Newall, να οργανώσει ένα ισχυρό χτύπημα στο κέντρο του Βερολίνου “το συντομότερο δυνατό”. Η εντολή πέρασε στη Διοίκηση Βομβαρδισμού και το επόμενο κι όλας βράδυ, 95 βρετανικά βομβαρδιστικά Handley Page Hampden, Armstrong Whitworth Whitley και Vickers Welington ξεκίνησαν το ταξίδι για τη γερμανική πρωτεύουσα. Αεροσκάφη από 11 διαφορετικές Μοίρες (No. 44, 49, 50, 51, 58, 61, 78, 83, 99, 144 και 149) απογειώθηκαν αργά το απόγευμα για να συναντηθούν πάνω από το Βερολίνο.
Στόχος της επιδρομής ήταν τα συγκροτήματα των αεροπορικών βιομηχανιών Henschel και Bucker, τα βομηχανικά συγκροτήματα παραγωγής ενέργειας στο Kligenberg και Siemenstadt, το συγκρότημα επεξεργασίας φωταερίου Tegel και το αεροδρόμιο Tempelhof. Η επιλογή των στόχων παρέμενε σε μεγάλο βαθμό στρατιωτικής φύσεως ή τουλάχιστον στρατηγικής σημασίας, αφού τα βιομηχανικά συγκροτήματα αντιπροσώπευαν τα κέντρα παραγωγής ενέργειας που τροφοδοτούσαν πάνω από το 85% της περιοχής της πρωτεύουσας. Η εντολή του Τσώρτσιλ, φυσικά, ήταν σαφώς πιο γενική αποσκοπώντας σε ένα ισχυρό χτύπημα με πολιτική σημασία αλλά η επιλογή των στόχων ελεγχόταν ακόμα από τους επιτελείς της αεροπορίας και η αποστροφή τους για την πρόκληση απωλειών μεταξύ του αμάχου πληθυσμού παρέμενε ακόμα χαρακτηριστικά ισχυρή.
Παρά τη μεγάλη απόσταση των 950 χλμ. και τις ισχυρές άμυνες του Βερολίνου, τα 81 από αυτά τα βομβαρδιστικά έφτασαν πάνω από την περιοχή του Βερολίνου λίγο μετά τα μεσάνυχτα, όπως και η γερμανική επιδρομή που την προκάλεσε. Οι σειρήνες της βερολινέζικης αεράμυνας ήχησαν στις 00:20, ξεσηκώνοντας σημαντική αναστάτωση μεταξύ του πληθυσμού, που δεν είχε συνηθίσει στην παρουσία του εχθρού τόσο βαθιά στη χώρα του. Οι πρώτες βόμβες άρχισαν να εκρήγνυνται λίγο μετά τις 00:30 και σταμάτησαν λίγο πριν τις 02:00. Η ακρίβεια του βομβαρδισμού ήταν κάτω του μετρίου, αφού το απόλυτο σκοτάδι, η απειρία στις επιχειρήσεις σε τέτοια κλίμακα τόσο βαθιά στην άγνωστη περιοχή και ανακρίβειες στα συστήματα πλοήγησης οδήγησαν σε αρκετές βόμβες να πέσουν σε κατοικημένες ή αγροτοκτηνοτροφικές περιοχές.
Όπως ανακοίνωσε η γερμανική πλευρά, οι βασικοί στόχοι της επιχείρησης παρέμειναν ανέπαφοι, ελάχιστες οικίες και αγροκτήματα υπέστησαν ζημιές με μηδενικές απώλειες σε νεκρούς ή τραυματίες μεταξύ των αμάχων ενώ καταρρίφθηκαν τρία βομβαρδιστικά με έξι Βρετανούς αεροπόρους να σκοτώνονται κατά τις πτώσεις. Ο ψυχολογικός αντίκτυπος της επιχείρησης, ωστόσο, ήταν τεράστιος, τόσο στη Γερμανία όσο και στη Βρετανία. Για τους Βρετανούς, το χτύπημα προσέφερε μια εξαιρετική ανάταση στο ηθικό του λαού, που από το προηγούμενο έτος μετρούσε μόνο άσχημα νέα και ήττες. Ένας νυχτερινός βομβαρδισμός στην έδρα της χιτλερικής κυβέρνησης ήταν ένα ράπισμα, που απέδειξε πως η Βρετανική Αεροπορία ήταν παρούσα και ικανή όχι απλά για να αναχαιτίζει τα κύματα βομβαρδιστικών αλλά και για να κατεφέρει χτυπήματα στην καρδιά του εχθρού.
Ισχυρότερος ήταν ο αντίκτυπος μέσα στην Γερμανία: ο βομβαρδισμός θύμισε τα λόγια του στρατάρχη Γκέριγκ, που κόμπαζε με απόλυτη σιγουριά το ακατανίκητο της Luftwaffe. Στο εξής, ο παχουλός στρατάρχης έγινε κωμική φιγούρα που τον αποκαλούσαν “κύριο Μάγιερ” ή “Χέρμαν Μάγιερ” ενώ τις σειρήνες βομβαρδισμού, “κυνηγετικά κόρνα”, μια επίσης σκωπτική αναφορά αφού ο Γκέρινγκ ήταν μανιώδης κυνηγός και είχε αναγορευτεί σε επικεφαλής της Ομοσπονδίας Γερμανών Θηρευτών ποζάροντας με αντίστοιχο αέρα σε αναμνηστικές φωτογραφίες.
Ίσως σημαντικότερη απο όλα ήταν η τροπή που έθεσε η επιχείρηση την πορεία της αεροπορικής εκστρατείας πάνω από τη Βρετανία. Αντί να παραγνωριστεί ως ασήμαντο και άνευ αποτελέσματος χτύπημα, η επιχείρηση πυροδότησε μια νέα σειρά ανταποδοτικών βομβαρδισμών, αυτή τη φορά από τον ίδιο τον Χίτλερ. Ο ίδιος αναφερόμενος στη βρετανική επιδρομή σε λόγο του ενώπιον μεγάλου και φανατισμένου ακροατηρίου στο μεγάλο Βερολινέζικο Αθλητικό Μέγαρο, στις 4 Σεπτεμβρίου, υποσχέθηκε 100 βόμβες για κάθε μία βρετανική που θα έπεφτε σε γερμανικό έδαφος:
Αν η Βρετανική Βασιλική Αεροπορία ρίξει δύο, τρεις ή τέσσερις χιλιάδες κιλά βομβών, εμείς θα ρίξουμε 150.000, 180.000, 230.000, 300.000, 400.000 κιλά σε μια μόνο νύχτα! Αν αυτοί ανακοινώνουν πως θα επιτίθενται στις πόλεις μας σε μεγάλη κλίμακα, εμείς θα σβήσουμε τις δικές τους από το χάρτη!
Στο εξής, ο Χίτλερ διέταξε τους επιτελείς του να κατευθύνουν όλο και περισσότερες επιδρομές και μαζικούς βομβαρδισμούς εναντίον του Λονδίνου και των άλλων μεγάλων πόλεων. Η καταστροφή των οικιστικών υποδομών και η πρόκληση απωλειών μεταξύ του πληθυσμού έγινε ο στόχος των επιχειρήσεων βομβαρδισμού απομακρύοντας όμως την προσοχή της Luftwaffe από τα αεροδρόμια και τα κέντρα διοίκησης και υποστήριξης και χαρίζοντάς της ένα ανέλπιστο δώρο. Οι επιδρομές κατά των βρετανικών πόλεων σήμαιναν απώλειες και καταπόνηση των πληρωμάτων της γερμανικής αεροπορίας ενώ οι Βρετανοί ανανέωναν διαρκώς τη δική τους με άνδρες και αεροσκάφη.
Μακροπρόθεσμα, δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί πως αυτή η εμμονή του Χίτλερ εκτροχίασε την πορεία των επιχειρήσεων και κόστισε στη Luftwaffe τη μάχη των αιθέρων και στον υπόλοιπο γερμανικό σχεδιασμό την επιχείρηση “Θαλάσσιος Λέων”, με ό,τι συνεπαγόταν για την πορεία του πολέμου. Κι όλα αυτά από μια λάθος πλοήγηση!
